Trở thành vị tổng thống thứ 44 của nước Mỹ, Barack Obama đã hứa sẽ cắt giảm thuế cho phần lớn người Mỹ, đưa nước Mỹ ra khỏi cuộc chiến Iraq và đẩy lùi cuộc khủng hoảng đang đe dọa nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Sau cuộc vận động tranh cử dài nhất và tốn kém nhất trong lịch sử nước Mỹ, nghị sĩ đảng Dân chủ, Barack Obama, đã giành chiến thắng nhờ sự tín nhiệm của những người dân đang mang nặng nỗi lo về tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, tình trạng tịch biên nhà và thị trường chứng khoán xuống dốc.
“Gia sản” bất đắc dĩ
Trong bài diễn văn đắc cử, Obama đã đề cập đến những thách thức đang chờ đợi mình: “Ngay khi chúng ta ăn mừng đêm nay, chúng ta biết rõ rằng những thách thức ngày mai đem lại là những gì lớn nhất – hai cuộc chiến, một thế giới đứng trước nguy cơ suy thoái và cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất trong một thế kỷ”.
Vị tổng thống da màu đầu tiên thừa nhận việc phục hồi nền kinh tế và đối phó với các vấn đề trong nước cũng như quốc tế sẽ là một con đường dài: “Chúng ta không thể đến đó trong một năm, thậm chí một nhiệm kỳ. Nhưng tối nay, tôi hy vọng hơn bao giờ hết rằng chúng ta có thể đến đích. Tôi hứa, chúng ta sẽ đến”.
Và ông không quên nhắn nhủ: “Sẽ có những trở ngại và những bước khởi đầu sai lạc. Nhiều người sẽ không đồng ý với mọi quyết định hay chính sách tôi đưa ra trong vai trò tổng thống. Và tôi biết chính phủ không thể giải quyết tất cả các vấn đề”.
Vị tân tổng thống tập trung phần lớn vào các vấn đề của tầng lớp trung lưu, hứa hẹn một chính phủ có vai trò tích cực hơn trong việc tìm kiếm các giải pháp.
Bất chấp khoản thâm hụt ngân sách khổng lồ, lãnh đạo các bang đều ủng hộ một chính phủ Obama mở rộng túi tiền liên bang cho các nhu cầu từ đường sá, năng lượng đến y tế.
Đơn cử, chính sách năng lượng của Obama đề xuất chi 150 tỉ đô la Mỹ trong 10 năm tới cho việc phát triển năng lượng sạch. Thống đốc bang Colorado, Bill Ritter, nhận định các bang sẽ được hưởng lợi từ “một nền kinh tế năng lượng mới” ước tính sẽ tạo ra 5 triệu việc làm với việc xây dựng các trạm năng lượng mặt trời, năng lượng gió và các nhà máy địa nhiệt và than sạch. Thống đốc bang Montana, Brian Schweitzer, cho rằng: “Barack Obama đã đưa ra một kế hoạch năng lượng toàn diện. Tôi nghĩ đây là vấn đề lớn nhất mà chúng ta đang gặp phải. Chừng nào mà chúng ta còn chi hàng ngàn tỉ đô la để mua dầu thì chúng ta không có tiền để tài trợ cho giáo dục, y tế hay hạ tầng”.
Và trước vấn đề nóng bỏng trước mắt, Obama đề xuất liên bang hỗ trợ khẩn cấp 50 tỉ đô la cho các bang để ngăn chặn suy thoái kinh tế. Hiện tại, ít nhất có 29 bang đang gặp khó khăn về ngân sách năm nay do bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng nhà đất và cho vay thế chấp. Tân tổng thống cam kết bơm ngay 25 tỉ đô la cho các bang bù đắp ngân sách và 25 tỉ đô la cho hạ tầng và khẳng định có thể thu hồi chi phí này qua hoạt động kinh tế tăng trưởng.
Ngoài ra, vị tổng thống da màu đầu tiên cũng yêu cầu có thêm một gói giải pháp giảm thuế thứ hai để thúc đẩy nền kinh tế.
Chính sách thuế mới của Obama
Một trong những thách thức kinh tế mà tân tổng thống Barack Obama tự đặt ra là việc cải cách chính sách thuế, theo đó sẽ tăng thuế suất đối với tầng lớp giàu nhất trong xã hội và giảm thuế cho người có thu nhập khiêm tốn.
Thời kỳ cầm quyền của tổng thống George W. Bush (2001-2008) đi kèm với một hố sâu rất lớn về chênh lệch giàu nghèo trong xã hội. Báo cáo mới nhất của Internal Revenue Service (một dạng Tổng cục thuế) công bố vào cuối tháng 7 cho biết 1% số người Mỹ giàu nhất nắm giữ 22% thu nhập của cả nước! Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi ông Obama đặt trọng tâm chiến dịch tranh cử vào việc “bảo vệ các tầng lớp trung bình” trong xã hội. Hai cam kết tốn kém nhất của ông là cải cách chính sách thuế (khoảng 80 tỉ đô la/năm) và hệ thống y tế (khoảng 70 tỉ đô la/năm) liên quan trực tiếp đến tầng lớp xã hội này.
Về đề tài thuế rất nhạy cảm, ông Obama, cũng như John McCain, cam kết theo đuổi việc giảm thuế áp dụng từ thời tổng thống Bush sau sự kiện 11-9-2001 nhằm tăng mức tiêu dùng nội địa. Nhưng khác với đối thủ thuộc đảng Cộng hòa, ông Obama lại mong muốn xóa bỏ việc giảm thuế đối với những người giàu nhất. Khi nói chỉ muốn tăng thuế đối với những gia đình có thu nhập trên 250.000 đô la, ông đã loại trừ hơn 90% người Mỹ có thu nhập hàng năm dưới mức này.
Ông Obama tuyên bố sẽ giữ nguyên mức giảm thuế của ông Bush đối với những người có thu nhập ít hơn 200.000 đô la/năm và bổ sung những khoản giảm thuế cho tầng lớp trung lưu, 500 đô la cho mỗi người và 1.000 đô la cho các cặp vợ chồng.
Đối với những người giàu nhất, tân tổng thống muốn trở lại hai mức thuế suất cao nhất áp dụng trước năm 2001, tức thời kỳ cầm quyền của tổng thống Bill Clinton: từ 35% lên 39,6% và từ 33% lên 36%. Riêng việc đánh thuế cổ tức và lợi nhuận phát sinh từ đầu tư chứng khoán, mức thuế chính xác là bao nhiêu chưa được công bố mà chỉ ước chừng 20 – 30%.
Theo Tax Policy Center, với chương trình cải cách thuế của Obama, 81% số gia đình Mỹ sẽ đóng thuế ít hơn và 11% sẽ nộp thuế nhiều hơn.
Thị trường phản ứng tích cực
Ngay khi có dự đoán Barack Obama đắc cử, các thị trường chứng khoán ở châu Á đã tăng mạnh và các thị trường hàng hóa như dầu, vàng cũng lên giá.
Trong ngày 5-11, thị trường chứng khoán Tokyo đã đóng cửa với xu hướng tăng, được hỗ trợ nhờ xuất khẩu thuận lợi sau khi đô la Mỹ phục hồi giá trị so với đồng yên. Từng mất đến 24% hồi tháng 10, tức tháng đen tối nhất trong lịch sử 58 tồn tại, chỉ số Nikkei đã tăng vọt 4,46%, để đạt 9.521,24 điểm.
Chỉ số MSCI các cổ phiếu châu Á ngoài nước Nhật đã tăng 2,89% trong phiên giao dịch thứ bảy tăng liên tục.
Tại Seoul, các cổ phiếu đã tăng 2,4% do các nhà đầu tư chú ý nhiều hơn đến các vấn đề thương mại giữa Hàn Quốc và Mỹ dưới thời của tân tổng thống Obama.
Christophe Foliot, nhà quản lý các cổ phiếu của Mỹ ở công ty LFC Edmond de Rothschild, cho rằng Phố Wall đã bỏ phiếu cho Obama và chiến thắng của tân tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ đã chấm dứt thời kỳ điều hành hụt hơi của chính quyền Bush. Tuy nhiên, trong lịch sử nước Mỹ, các cuộc bầu cử tổng thống tác động ra sao đến Phố Wall tùy thuộc vào bối cảnh kinh tế thời kỳ đó.
“Năm 1932, khi Roosevelt đắc cử, thị trường đã tăng nhẹ trong suốt năm đầu nhiệm kỳ. Nhưng vào thời đó, nước Mỹ đã gặp suy thoái trong hai năm và tổng thống Roosevelt đã mang lại niềm tin bằng cách phát động các chương trình đầu tư rộng lớn”, ông Christophe Foliot giải thích. “Năm 1980, lại một thời kỳ khó khăn khác của kinh tế Mỹ, nhưng thị trường đã tụt giảm trong năm đầu nhiệm kỳ của tổng thống Ronald Reagan. Vì vậy, rất khó rút ra những kết luận”.
Theo chuyên gia này, nếu chọn các cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Phố Wall để lướt sóng thì nên chú ý đến lĩnh vực môi trường, vì tân tổng thống đã đề xuất một kế hoạch đầu tư 150 tỉ đô la trong vòng 10 năm để phát triển năng lượng sạch.
Riêng công nghiệp quốc phòng có thể không hưởng lợi từ chiến thắng của Obama, vì ông muốn hạn chế ngân sách quốc phòng và từng nhắc đến việc hủy các dự án trong thời gian tiến hành chiến dịch tranh cử.
Thị trường phản ứng tích cực
Ngay khi có dự đoán Barack Obama đắc cử, các thị trường chứng khoán ở châu Á đã tăng mạnh và các thị trường hàng hóa như dầu, vàng cũng lên giá.
Trong ngày 5-11, thị trường chứng khoán Tokyo đã đóng cửa với xu hướng tăng, được hỗ trợ nhờ xuất khẩu thuận lợi sau khi đô la Mỹ phục hồi giá trị so với đồng yên. Từng mất đến 24% hồi tháng 10, tức tháng đen tối nhất trong lịch sử 58 tồn tại, chỉ số Nikkei đã tăng vọt 4,46%, để đạt 9.521,24 điểm.
Chỉ số MSCI các cổ phiếu châu Á ngoài nước Nhật đã tăng 2,89% trong phiên giao dịch thứ bảy tăng liên tục.
Tại Seoul, các cổ phiếu đã tăng 2,4% do các nhà đầu tư chú ý nhiều hơn đến các vấn đề thương mại giữa Hàn Quốc và Mỹ dưới thời của tân tổng thống Obama.
Christophe Foliot, nhà quản lý các cổ phiếu của Mỹ ở công ty LFC Edmond de Rothschild, cho rằng Phố Wall đã bỏ phiếu cho Obama và chiến thắng của tân tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ đã chấm dứt thời kỳ điều hành hụt hơi của chính quyền Bush. Tuy nhiên, trong lịch sử nước Mỹ, các cuộc bầu cử tổng thống tác động ra sao đến Phố Wall tùy thuộc vào bối cảnh kinh tế thời kỳ đó.
“Năm 1932, khi Roosevelt đắc cử, thị trường đã tăng nhẹ trong suốt năm đầu nhiệm kỳ. Nhưng vào thời đó, nước Mỹ đã gặp suy thoái trong hai năm và tổng thống Roosevelt đã mang lại niềm tin bằng cách phát động các chương trình đầu tư rộng lớn”, ông Christophe Foliot giải thích. “Năm 1980, lại một thời kỳ khó khăn khác của kinh tế Mỹ, nhưng thị trường đã tụt giảm trong năm đầu nhiệm kỳ của tổng thống Ronald Reagan. Vì vậy, rất khó rút ra những kết luận”.
Theo chuyên gia này, nếu chọn các cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Phố Wall để lướt sóng thì nên chú ý đến lĩnh vực môi trường, vì tân tổng thống đã đề xuất một kế hoạch đầu tư 150 tỉ đô la trong vòng 10 năm để phát triển năng lượng sạch.
Riêng công nghiệp quốc phòng có thể không hưởng lợi từ chiến thắng của Obama, vì ông muốn hạn chế ngân sách quốc phòng và từng nhắc đến việc hủy các dự án trong thời gian tiến hành chiến dịch tranh cử. Số lượt đọc:
95
-
Cập nhật lần cuối:
17/11/2008 03:40:47 PM |