Kiểm tra sau thông quan : Chính sách không rõ, hải quan bó tay

Thời gian qua, ngành hải quan đã phát hiện nhiều hình thức gian lận về trị giá trong lĩnh vực quản lí nhà nước về hải quan đối với loại hình nhập vật tư, nguyên liệu để sản xuất hàng XK. Tuy nhiên, để xử lý tận gốc vấn đề này, hải quan vẫn còn khá nhiều lúng túng.

Theo quy định của pháp luật, đối với các nguyên liệu NK để sản xuất hàng XK nhưng không đưa vào sản xuất và XK hết, các DN được phép chuyển sang tiêu thụ nội địa.

Muôn hình biến tấu

Tuy nhiên, để được chuyển hình thức sử dụng như vậy, DN phải có văn bản đề nghị chuyển tiêu thụ nội địa, đồng thời khai bổ sung các nội dung có liên quan gửi Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục xin chuyển tiêu thụ nội địa. Sau đó, Chi cục Hải quan căn cứ trên tờ khai nhập sản xuất xuất khẩu (SXXK), các hồ sơ thanh khoản có liên quan và văn bản đề nghị kèm nội dung khai bổ sung của DN để tính và ấn định thuế. Việc tính và ấn định thuế phải căn cứ vào việc xác định lại trị giá, thuế suất và tỉ giá tại thời điểm chuyển tiêu thụ nội địa. Như vậy vật tư nguyên liệu nhập SXXK sau khi chuyển tiêu thụ nội địa được quản lí giống như loại hình nhập kinh doanh. Trên thực tế, nhiều DN đã hợp thức hóa hồ sơ chứng từ, cấu kết với đối tác nước ngoài để làm giả hồ sơ, dồn giá (khai báo cao hơn thực tế đối với một số mặt hàng có thuế NK là 0% để giảm trị giá tính thuế cho các mặt hàng có thuế suất thuế NK cao nhằm trốn thuế NK phải nộp)...

Việc tính và ấn định thuế phải căn cứ vào việc xác định lại trị giá,
thuế suất và tỉ giá tại thời điểm chuyển tiêu thụ nội địa

Về thanh toán, nhiều DN cũng không thực hiện đúng pháp luật. Theo quy định tại khoản 3, Điều 7, Pháp lệnh ngoại hối thì “mọi giao dịch thanh toán và chuyển tiền liên quan đến XK, NK hàng hóa, dịch vụ phải thực hiện thông qua tổ chức tín dụng được phép” nên trong hợp đồng mua bán thỏa thuận, các doanh nghiệp thường chọn phương thức thanh toán là chuyển tiền bằng điện có bồi hoàn (TTR), nhưng giao dịch thực tế lại bằng tiền mặt (người mua thanh toán trực tiếp cho người bán tại VN bằng VND). Lý giải cho việc làm trái nguyên tắc này, nhiều DN cho rằng mình chỉ quan tâm tới việc thu lại tiền bán hàng, tuy biết việc thực hiện thanh toán không theo hợp đồng nhưng khi người bán thanh toán bằng tiền mặt thì DN vẫn phải thu, không thể bắt buộc người bán thanh toán theo TTR.

Biết mà không thể xử lý

Qua quá trình kiểm tra sau thông quan một số trường hợp nhập SXXK tại một số đơn vị cả ở trong Nam và ngoài Bắc, đa phần các DN đều tự làm đơn xin chuyển tiêu thụ nội địa với số nguyên phụ liệu nhập SXXK còn thừa do không đưa vào sản xuất, XK không hết hoặc không XK được sản phẩm để không bị treo tờ khai hải quan. Tuy nhiên, do pháp luật không quy thời hạn tối đa cho loại hình nhập SXXK nên không ít DN để treo tờ khai không thanh khoản trong khoảng thời gian rất dài, thậm chí lên đến hàng chục năm gây nhiều khó khăn trong việc theo dõi và quản lí của cơ quan hải quan. Bên cạnh đó, các văn bản pháp luật cũng không yêu cầu phải xác định trị giá đối với hàng hóa là nguyên liệu, vật tư NK để sản xuất hàng XK. Do vậy, nhiều DN đã lợi dụng kẽ hở này để không hợp tác với cơ quan hải quan trong việc cung cấp hồ sơ, tài liệu mặc dù cơ quan hải quan đã nhiều lần gửi văn bản yêu cầu để phục vụ cho công tác kiểm tra, xác định lại trị giá, thuế suất. Chính vì vậy vẫn tồn tại việc gian lận thuế thông qua việc khai báo giá thấp khi NK. Theo ngành hải quan, nếu những kẽ hở trên không được khắc phục, việc thất thu thuế sẽ khó tránh khỏi và ngành hải quan rất khó hoàn thành tốt công tác gác cửa nền kinh tế của mình.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Ý kiến của bạn:

  Về đầu trang