Điều hành một công ty có trên 200 nhân viên, doanh thu hơn 6 tỷ đồng/tháng, nhưng từ trang phục cho đến phong cách của Giám đốc Lâm Thị Hiệp lại rất giản dị.
Lúc nào bà cũng xăng xái, bận rộn, khi thì hướng dẫn nhân viên trong xưởng may, lúc thì bán hàng trong hội chợ, hoặc chào hàng mới tại siêu thị. Thoạt nhìn, ai cũng nghĩ bà là một phụ nữ chỉ biết công việc, mạnh mẽ và hơi nam tính, nhưng tiếp xúc với bà mới nhận ra đằng sau vẻ cứng cỏi đó là một tâm hồn nhạy cảm, chan chứa yêu thương.
* Quyết đoán, mạnh mẽ, năng nổ... là những điểm mạnh giúp bà làm nên sự nghiệp. Nhưng nếu cho bà làm lại từ đầu cũng như bắt bà phải chọn lựa giữa hạnh phúc riêng và sự nghiệp, bà sẽ chọn cái nào?
- Ai sinh ra cũng mong có đầy đủ hạnh phúc gia đình và sự nghiệp. Tôi cũng không ngoại lệ, thế nên tôi đâu có dại đánh đổi hạnh phúc gia đình để lấy sự nghiệp, mà cũng không phải vì đam mê công việc mà tôi đánh mất hạnh phúc gia đình. Phải nói đó là định mệnh thì đúng hơn.
Lấy chồng, sinh con vào thời điểm đời sống còn khó khăn, đồng lương công nhân viên eo hẹp, nhưng mọi khoản chi tiêu trong gia đình chỉ một tay tôi lo toan, xoay xở. Đến khi đứa con thứ hai ra đời, tôi càng vất vả hơn và nhiều lúc cảm thấy không còn sức chịu đựng. Thế rồi việc gì đến phải đến: vợ chồng tôi quyết định chia tay.
Năm 2006, công ty nơi tôi làm việc trước đây chuẩn bị cổ phần hóa. Thấy mình đã lớn tuổi và cũng muốn làm chủ công việc nên tôi quyết định “ra riêng” và thành lập Công ty TNHH Mỹ Ý Mỹ.
* Nhưng chắc hẳn cũng có lúc bà chạnh lòng, khao khát một mái ấm khi thấy quanh mình những gia đình hạnh phúc?
- Có chứ. Mình là phụ nữ mà. Nhưng đó chỉ là thời gian đầu, còn bây giờ, đã hơn 19 năm rồi, tôi từng trải hơn, già dặn hơn để đón nhận và chấp nhận mọi thứ. Song, điều đáng mừng là nhờ quá bận rộn, có quá nhiều việc cần làm nên tôi không còn thời gian để nghĩ ngợi lung tung.
Dù không có một bờ vai để nương tựa, nhưng tôi vẫn có một gia đình hạnh phúc, các con tôi đều đã trưởng thành, rất ngoan và biết tự lập. Tuy đã 29 và 19 tuổi, nhưng cả hai vẫn quấn quýt bên mẹ. Lúc nào chúng cũng nghĩ đến tôi, yêu thương và chăm sóc tôi chu đáo.
Đối với tôi như vậy là quá đủ, là hạnh phúc lắm rồi, nhất là bây giờ tôi đã lên chức bà nội và vào ngày thứ Bảy, Chủ nhật còn được đi chơi với con cháu. Nhìn thấy chúng khỏe mạnh, hạnh phúc, tôi hài lòng về những gì mình đang làm và cảm nhận cuộc sống rất có ý nghĩa.
* Nghe nói thời gian đầu mới mở công ty, không hôm nào về nhà trước 8 giờ tối, sau đó còn phải giải quyết hàng đống việc đến tận khuya. Bận rộn như vậy, thời gian nào bà gần gũi để dạy dỗ và bù đắp tình cảm cho các con?
- May mắn là các con tôi rất có hiếu, con trai lớn ngay từ khi còn nhỏ đã biết phụ giúp mẹ. Thấy tôi làm gì là nó xắn tay áo cùng làm, không nề hà việc gì. Thời còn làm ở cơ quan nhà nước, tôi thường xuyên phải đi công tác dăm bữa, nửa tháng nên các con tôi sớm biết tự lập, đứa lớn bảo ban đứa bé và rất yêu thương nhau.
Tôi còn nhớ có lần hai anh em hì hụi chuẩn bị một bữa ăn thật ngon để đãi mẹ, nhưng hôm đó do quá bận, tôi không về được, thế là hai đứa giận mẹ, không nói tiếng nào. Từ đó, dù bận rộn đến đâu tôi cũng không bao giờ lỗi hẹn với con và luôn trân trọng những việc các con làm cho mình.
Tôi đặt ra quy ước: mỗi ngày, dù bận đến mấy mẹ con cũng phải tâm tình với nhau qua trang giấy. Tối nào cũng vậy, tôi viết cho mỗi đứa một lá thư để hỏi han, chia sẻ và dặn dò những điều cần thiết.
Ngày hôm sau tôi sẽ nhận được hồi âm của hai con trên bàn làm việc. Các con tôi rất thích cách tâm tình này, chúng bảo: “Mẹ quả là có sáng kiến, cách trò chuyện này không chỉ giúp mẹ con mình gần gũi hơn, mà chúng con cũng dễ chia sẻ những điều thầm kín”.
* Nhiều doanh nhân thành đạt thường mất phương hướng trong việc dạy con: cứng rắn quá cũng khó, mà chiều chuộng quá cũng khổ. Bà có thể chia sẻ kinh nghiệm của mình?
- Bọn trẻ bây giờ không như ngày xưa, chúng được sống trong một xã hội hiện đại, nên nhu cầu và nhận thức khác với thời của mình. Vì vậy, làm cha mẹ thời nay quả là rất khó. Nếu kinh tế dư dả, cho con nhiều tiền, nuông chiều con cũng không tốt.
Quan điểm của tôi là phải nghiêm khắc với những yêu cầu bất hợp lý của con. La mắng, to tiếng hoặc lấy quyền làm cha mẹ để áp đặt con cũng không phải là phương pháp giáo dục tốt.
Mọi việc đều phải được phân tích thấu đáo và cho phép các con trình bày ý kiến. Song, điều quan trọng nhất là muốn dạy con thì mình phải làm gương. Tôi sống đơn giản, hòa đồng với mọi người, không tiêu xài phung phí, không ỷ lại nên các con tôi cũng sống như vậy. Điểm khác biệt duy nhất giữa mẹ con tôi là tôi cởi mở, “nói nhiều”, còn chúng lại hơi khép kín, dè dặt.
* Chỉ có hai đứa con, nhưng khi ai hỏi, bà vẫn nói: “Tôi có nhiều con lắm”, có phải ý bà muốn nói đến hơn 200 nhân viên của mình?
- Nhân viên là người gắn bó, góp sức cùng mình mang lại thành công cho công ty nên tôi coi họ như ruột thịt và hết lòng chăm lo cũng như chia sẻ vui, buồn với họ. Tôi nóng tính, đòi hỏi cường độ làm việc cao nên nhân viên nhiều khi phải chạy theo tôi rất mệt.
Trong cách dùng người, tôi cũng rất nghiêm khắc, hễ nhân viên sai phạm, tôi cho ba lần sửa sai, nếu lại tái phạm thì tôi cương quyết không du di, bất kể người đó là ai và giữ chức vụ gì. Cũng vì “cứng” quá mà tôi bị mang tiếng là “vắt chanh bỏ vỏ”. Nghe buồn thật đấy, nhưng không thể làm khác.
Tuy nhiên, tôi lại luôn sát cánh với nhân viên, dễ gần, biết lắng nghe, biết sửa sai và dễ chia sẻ. Những ngày phải tăng ca, nhân viên làm, tôi cũng làm, làm thâu đêm suốt sáng với họ. Tôi vốn là người không thích ngồi yên nên càng làm việc, càng thấy khỏe, mà đã làm là lăn xả, quên mình.
Nhân viên bảo tôi: “Cô làm việc cứ như người máy”, còn bạn bè thì thắc mắc: Tại sao làm chủ mà phải cực vậy?. Tôi nghĩ, muốn hiểu nhân viên, biết họ khó khăn, cực như thế nào để động viên, khuyến khích họ thì mình phải cùng làm với họ.
Sau giờ làm việc, hoặc những lúc đi công tác cùng nhau, cùng ăn uống, thư giãn, họ cũng dễ bộc lộ tâm tư, thậm chí góp ý thẳng thắn những nhược điểm của tôi. Những lúc đó mình tiếp thu cũng “dễ chịu” hơn.
Nhờ vậy tôi cũng kiềm chế được tính nóng, biết dằn lòng những khi quá căng thẳng. Có nhân viên khi thấy tôi cười, đã nói vui mà cũng là nhắc khéo: “Lúc nào cô cũng cười như vậy thì hay biết mấy”.
* Mặc dù công ty của bà có quy mô khá lớn, trên 3.000 m2nhà xưởng, hơn 200 nhân viên và 7 chuyền may drap giường, vỏ gối, đi trước nhiều thương hiệu khác, nhưng sản phẩm của bà vẫn chưa tạo được dấu ấn như họ. Bà có nghĩ đây là một hạn chế của M.Y.M?
Kiểm tra sản phẩm
- Mỗi người có một cách kinh doanh. Và cách đi của tôi là từ tư tập trung vào kênh phân phối ở siêu thị - vốn là thế mạnh của tôi từ khi còn làm ở cơ quan nhà nước. Khi đã có nhiều người biết đến sản phẩm của mình, tôi sẽ mở những siêu thị mini chuyên về chăn drap, gối và bắt đầu xây dựng thương hiệu. Có lẽ, hướng đi của tôi chỉ hiệu quả về mặt doanh thu.
Về lâu dài, tôi cho đây là bước đi cũng khá ổn định, bền vững, nhưng ở góc độ thương hiệu thì tôi còn chậm và đây đúng là điểm hạn chế của M.Y.M.
* Có thể thấy ở một số công ty, nhiều giám đốc không thống nhất được quan điểm với các thành viên chủ chốt. Ở M.Y.M, bà đã rơi vào tình trạng như thế bao giờ chưa và nếu có thì rút ra được điều gì?
- Trong kinh doanh, bất đồng quan điểm, mỗi người một ý, chẳng ai nghe ai là chuyện không lạ. Bản thân tôi cũng nhiều lần gặp tình huống như vậy và thấy rất mệt mỏi, đuối sức, nhiều khi không ngủ được. Những lúc đó, cách ứng phó khôn ngoan nhất là không tranh luận nữa, tạm dừng một thời gian để suy ngẫm và tìm cách giải quyết.
Tôi nghiệm ra: “Không có khó khăn nào không giải quyết được, quan trọng là phải bình tĩnh để giải quyết thế nào cho tốt”. Khi mâu thuẫn được giải quyết thỏa đáng, mọi người sẽ thêm hưng phấn và lại tin tưởng nhau, cùng làm và cùng đi chung một hướng.
* Nhiều doanh nhân ta thán: Chọn nghiệp kinh doanh đồng nghĩa với việc rước vào mình căn bệnh "lên máu”. bà thấy câu này có đúng với mình?
- Trong tình hình kinh tế hiện nay, không ít doanh nghiệp đã phải "lên ruột", tức thở vì giá vàng, giá đô la, nguyên liệu liên tục tăng, giảm bất thường. Đơn cử ở lĩnh vực may mặc, giá nguyên phụ liệu tăng liên tục, đã vậy còn tăng theo ngày.
Các nhà cung cấp nguyên phụ liệu vì vậy không dám báo giá như trước và số lượng cũng sẽ phân bổ theo đầu vào của họ. Trong khi nhà sản xuất như chúng tôi đang phân phối hàng cho các hệ thống bán lẻ, trung tâm thương mại, siêu thị thì phải báo giá cho họ trước 30 ngày.
Thế nên, nếu siêu thị không chấp nhận tăng giá thì mình phải ngưng cung cấp hàng, có nghĩa là ngưng sản xuất, và lúc đó hàng trăm nhân viên của mình sẽ khốn khó theo.
* Vậy bà đã giải bài toán này như thế nào mà vẫn đảm bảo chất lượng, giá thành sản phẩm?
- Tôi phải tìm cách thay đổi chất liệu sản phẩm. Chẳng hạn, khi bông xơ cotton nhập khó khăn, giá cao, tôi phải chuyển sang làm hàng pha sợi cotton và polyester, hoặc giảm bớt các chi tiết của sản phẩm. Bên cạnh đó phải giảm bớt chi phí sản xuất để dễ cạnh tranh, chứ không phải giảm chất lượng.
* Bà thường tự hào là người cạnh tranh rất lành mạnh, nhưng có một lần bà đã thổ lộ, đôi lúc cũng “day dứt” với khách hàng...
- Những năm đầu mở công ty, tôi chọn kinh doanh vải, vì đây là thế mạnh nền tảng từ công ty cũ. Lúc đó tôi gặp nhiều khó khăn, nhưng cũng có lợi thế là thị trường còn ít người làm, tôi điều phối được cả đầu vào lẫn đầu ra.
Công nhân, những người đồng hành
Hầu hết các cửa hàng may drap, gối, rèm cửa trong thành phố đều do tôi cung cấp vải. Tôi gia công in vải, đồng thời may sản phẩm cung ứng cho siêu thị.
Thời điểm đó, nhiều cửa hàng nhỏ phải tự ra chợ mua vải, biết tôi cung cấp vải tận nơi nên họ rất thích và đặt hàng rất nhiều. Vì thế, mối hàng của tôi đông dần. Chính vì vậy mà các nhà buôn vải phản ứng, và không ít lần tôi phải nhận những cú điện thoại với lời lẽ gay gắt, thậm chí chửi bới.
Mặc dù tôi cạnh tranh lành mạnh và cũng phải nỗ lực, chịu khó và vất vả mới có được sự ủng hộ của khách hàng, nhưng khi lâm vào tình thế đó, tôi cũng buồn, khó chịu và day dứt lắm.
* Vừa là người sản xuất, vừa là người kinh doanh, bà có thấy mình hơi đa mang không, khi quản trị theo cách hiện đại là phải biết chia việc cho người khác và người chủ chỉ đứng ngoài quan sát, đưa ra chiến lược kinh doanh?
- Mỗi ngày, công việc đầu tiên của tôi ngay sau khi bước vào công ty là thay đôi dép nhựa và đi xuống xưởng. Thật ra, chúng tôi cũng có phân công, giao việc rất rõ ràng, nhưng với quy mô công ty chưa lớn lắm, chúng tôi vẫn phải đảm đương nhiều việc cùng lúc và thực tế, khi tôi trực tiếp làm việc, sâu sát với nhiều bộ phận thì khi có trục trặc cũng được giải quyết nhanh hơn, kịp thời hơn.
* Bà có kỳ vọng con gái mình sẽ quản lý công ty tốt hơn khi kế nghiệp mẹ?
- Tôi chưa nghĩ đến chuyện đó vì con gái tôi, mặc dù đang học ngành thiết kế và thường xuyên góp ý, trao đổi, bàn bạc với tôi những mẫu mã mới, cũng không “mạnh” về quản trị. Cháu chỉ thích sáng tạo, thiết kế thời trang và tôi cũng không ép con đi theo nghề của mình nếu cháu không thích.
* Bà vẫn duy trì thói quen tập thể dục và đi bộ vào mỗi buổi sáng?
- Đó vừa là cách giúp tăng cường sức khỏe, giảm stress, vừa là dịp để tôi được là... phụ nữ, vì sau mỗi buổi tập, nếu rảnh tôi sẽ cùng mấy chị em đi mua sắm, tán chuyện. Đôi lúc cũng thích đi làm đẹp, chăm sóc mình một chút.
Lái xe cũng là một cách tập luyện khác của tôi, bởi lúc đó tôi phải tập trung cao độ, cẩn thận hơn và cũng tập... kiềm chế vì đường sá bây giờ kẹt xe dữ lắm, phải kiên nhẫn, không nổi nóng thì mới thoát ra được.
Cũng giống như khi làm kinh doanh, muốn mỗi ngày nhích lên một chút thì phải kiên trì và bình tĩnh giải quyết những vướng mắc, khó khăn.
* Cám ơn bà về buổi trò chuyện cởi mở này! Số lượt đọc:
381
-
Cập nhật lần cuối:
09/12/2010 09:03:13 AM |